Παρασκευή, 14 Νοεμβρίου 2014

Το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Συχνά-πυκνά γίνεται λόγος για το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη Χώρα μας, το οποίο χαρακτηρίζεται δυσοίωνο. Διατυπώνονται απόψεις και εισηγήσεις για λήψη δραστικών μέτρων, αλλά το κυρίως ζητούμενο, η λεγόμενη μεταρρύθμιση των δήμων, παραμένει σε θεωρητικό επίπεδο. Από τη μια το κεντρικό κράτος, δηλαδή η κυβέρνηση, περικόπτει σημαντικά ποσά από την ετήσια χρηματοδότηση της στους δήμους και από την άλλη αποφεύγει να τους εκχωρήσει σημαντικές εξουσίες για να τους καταστήσει πραγματικά ανεξάρτητους, ώστε να μπορέσουν να εφαρμόσουν καινοτόμα προγράμματα, μακριά από τη γραφειοκρατία κρατικών υπηρεσιών.
Πως όμως καταπολεμάται η γραφειοκρατία; Προφανώς δεν είναι εύκολο θέμα. Στη Ευρώπη, κυρίως στις κεντροβόρειες χώρες, πολλοί  φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν καταφέρει να δραπετεύσουν από τα δεσμά της γραφειοκρατίας, να συνενώσουν υπηρεσίες, να καταστούν ευέλικτοι και να εργαστούν κάτω από αυστηρώς μετρήσιμα κριτήρια, όσον αφορά στην απόδοση του προσωπικού.
Προφανώς, σε τέτοιους δήμους δε θα δεις στοίβες με πάσης φύσεως φακέλους, αλλά το αντίθετο πλήρη κινητικότητα και αποτελεσματικότητα με τη μέθοδο της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Επιπλέον, παρέχεται στους υπαλλήλους η δυνατότητα  να εργάζονται και από το σπίτι τους ή από όποιο άλλο χώρο επιλέγουν, αρκεί να είναι στο τέλος του μήνα εντός των πλαισίων αποδοτικότητας που τους καθορίζει ο προϊστάμενος. Η απόδοση αξιολογείται με αυστηρώς μετρήσιμα κριτήρια κι όχι μέσα από ένα τυπικό ωράριο και θεωρητικές προσεγγίσεις. Όσοι είναι εκτός των προκαθορισμένων δεικτών απόδοσης, όσοι συστηματικά αδυνατούν ν’ ανταποκριθούν, τίθενται από το σύστημα εκτός.
Οι σύγχρονοι αυτοί δήμοι λειτουργούν με ένα κοινό χαρακτηριστικό: Τη μείωση του κόστους για το δημότη. Την προσφορά καλύτερων υπηρεσιών με μικρότερο οικονομικό τίμημα. Αυτό εξασφαλίζει πρώτα την αποδοχή του κοινωνικού συνόλου, οπότε η εφαρμογή καινοτόμων μέτρων είναι εύκολο να γίνει αποδεκτή.
Τι επικρατεί στην Άνδρο  κατ’ αντιστοιχία;
Τεράστια γραφειοκρατία. Το σύστημα είναι «πνιγμένο» μέσα σε χιλιάδες φακέλους που πηγαινοέρχονται από γραφείο σε γραφείο.
Ας γίνει ξεκάθαρο: Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Άνδρο δεν θα επιλύσει τα προβλήματά της, αναμένοντας από το κεντρικό κράτος να μεταβάλει γραμμή πλεύσης και στάσης. Ένας τρόπος υπάρχει για να πάει μπροστά ο Δήμος της Άνδρου: Να πάρει ο ίδιος πρωτοβουλίες και να εφαρμόσει μέτρα συνένωσης υπηρεσιών. Να αξιοποιήσει τον ιδιωτικό τομέα, να μειώσει έξοδα, να μοιραστεί έξοδα, να προσφέρει καλύτερες υπηρεσίες, για να μπορεί να έχει δίπλα του και το δημότη.
Αλλά για να πετύχει ο δήμος τα παραπάνω θα πρέπει να αλλάξει ριζικά ο τρόπος λειτουργίας και η εσωτερική συγκρότηση των δομών του, έτσι ώστε να υπηρετηθεί το τετράπτυχο αρχών :

Συμμετοχή – Αποτελεσματικότητα – Διαφάνεια – Λογοδοσία

 Συμμετοχή σε ότι αφορά στη δυνατότητα ευρύτατης κοινωνικής διαβούλευσης και ελέγχου, καθώς και στο δημοκρατικότερο τρόπο λειτουργίας και στην αναβάθμιση των συλλογικών οργάνων.

 Αποτελεσματικότητα στην παροχή υπηρεσιών.

 Διαφάνεια στη διοίκηση και τη διαχείριση με διαπαραταξιακές  επιτροπές χωρίς αποκλεισμούς και τέλος,
 Λογοδοσία της δημοτικής αρχής στον πολίτη και την τοπική κοινωνία.

Εύχομαι στη νέα δημοτική αρχή που ανέλαβε πρόσφατα  να πετύχει, ευχή που οφείλει να είναι όλων, ούτως ώστε να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες και να μπούμε, ως Δήμος και ως Δημότες, με γοργούς ρυθμούς σε τροχιά προόδου και ανάπτυξης

                                                                                 Γιάννης Καπάκης